طاق نما

X

طاق نما

شعرهاي شيرازي

	شیراز را بهتر بشناسیم
بنام خدا پيشاپيش نوروز باستانى بر شما مبارك باد. شَ رِ ما باغ گـُله شَ رِ ما باغ گـُله ، مَردُمونِش شاپَرَكـَن بـِگـَمِتْ تازه گـُلاشـَمْ تو هَمه ى گـُلا تـَكـَن بى ريا صَفا دارَن ، مِهرَبون و اهل دِلَن خاكى و پاك و صَميمى بى قـَضا خِيلى گـُلـَن آسِمون اينـْجُ شـَباش نيلى و اَخـْتـَر فِشونه دومَنِشْ نـُقره كارى ، اَطـْلـَس پولـَكْ نِشونه بادِ بـِشكاف كه ميات زَمينِ خـُشكِ ديروزى پُر مى شه از عـَلِف و سَبزه و گـُربه نوروزى ئى كه ريخـْته دَمِ آب ايطُو گيسُى ياسَمَنه او كه رَفته تو سَرِاندازه سَفيد نـَسْتـَرَنه رو گـُله مَحَمّدى مُرغِ غـَزَلـْساز اومَده به گـُلِسّون بُ هِزار حَنْجَره آواز اومَده اينجُ ماهِ بَهْمَنـَم دار و درَخْ گـُل مى كـُنه آمو تيسْكـَمْ رو خودِش حِسابِ بُلبُل مى كنه اَز دَمِ بادِ سَحَر شـَميمِ شـَبْنـَم مى چكه هَمه شـَب طـَراوَت اَز ستاره نـَم نـَم مى چكه گـُلِ شـَبو پَسينا زُلفه پَريشون مى كـُنه بُ شـَميمِ دِلـْكِشِشْ هَمَّه رِ حِيْرون مى كـُنه هَمه جُ رو پَرْچينا پُر تُ پُر از گـُلُى تـَره گـُلِ مَحْبوبه شَبا تو پَسْ كوچا دِلْ مى بَره پيرِمَردِ صَدْ ساله اينجُ جَوونى مى كـُنه تُ رو پانْ شِ ر مى خونه شيرين زَبونى مى كـُنه بيو پَ لو خاكِ حافظِ تُ تـَفـَعـُل بـِزَنيم گـُلِ نـَرگِس بيچينيم به مَقْبَرَش گـُل بـِزَنيم بَ د كِنارِ حوضِ ماهى بيشينيم تا دِلْ واشه سَرِ قـَبْرِ سَ دى يـِى غـَزَلْ بوخونْ اونْجُ جاشه بَ دِشـَم تو شاهچـِراغ پَ لو آقام صَفا كـُنيم يـِى دُعُى به حالِ ئى بَنْدِگونِ خُدا كـُنيم ئى = اين ش ر= شعر سرانداز = چادر جُ = جا تُ = تا تيسك = بلبلى كه آواز نمى خواند پَسين = عصر بى = بيا واشه = باز شود حوض ماهى = حوضى در سعديه گبه نوروزى = نوزاد پروانه رو پا = سالم و سر حال پَ لو = پهلو بَ د = بعد س َ دى = سعدى دو بيتى هاى شيرازى زمِسّونـَم ديگه عُمْرشْ سَرومه سُرودِ بُلبُل و غُنْچه ى تـَر اومه گـُلِسّون بازارش رونـَق گِرِفْته باهار با ناز و نوز از دَر دَرومه ناز و نوز= ناز و غمزه صِدُى يـِى پُى ميات گاسَم باهاره رو دَسّ باخْچه غُنْچَن بى قـَراره نِگـُى مَحبوبه اَفـْْشون كِرده زُلـْْفه حِنُى سَرمام ديگه رَنـْگى نـَداره گاسَم = به گمانـَم زمِسّون دَسْ دِلِ مُنـْدَن نـَداره حاليش اِنگار شـُده كـَم كـَم باهاره نِگـُى آبِ رَوون رو شونه ى كوه چه ماهِ عِيْنـَهو گيسوىِ ياره حالى = متوجه (باهار اومه وَلى يارُم نـَيومه) سَرِ راهِشْ ديگه عُمْرُم سَرْ اومه بـِهـِشْ آروم بيگين آرومِ جونـُُم گـُلى كه دوسْ مى دُشـْتى باز دَرومه بُ زَمْبيلى پُر از سُمْبـُل مياتِشْ سَحَر با چَهـْچَهه بُلبُل مياتِش مياتِش با نـَسيم از سَبْزه زارون اووَخ با دومَنى از گـُل مياتِش اووَخ = آنوقت نـَسيم سَبزه زار و كِرمِ شـَب تاب كِنارِ بـِركه هـِى‌ مَلْ مى زَنه آب مَن و مَه پاره زيرِ سايه بونِ حَريرِ نازُكى از جِنسِ مَهتاب دِلـُُم هَم كِنـْجه كِنـْجَنْ هَم بـَلالِت بيريز رو شونه ها ذُلـْفه شِلالِت نـَپيچ هـِى ماهِ تو غـُنـْچه ى سَرِانداز بوگوم يـِى‌ كِش نِگا كِردَن حَلالت يى كِش = يك دَفعه كـُپُلْ كاهو اگر دِلـْـبَندِتـَم مَن هَمَش مُحتاجِ يـِى لـَبْخـَندِتـَم مَن مِثِ زَمبور بـِز دَر حَسْرَتِ او لـَبُى شيرينِ اِنگار قـَندِتـَم مَن زمبور بز= زنبور زرد رنگى كه روى چيزهاى شيرين مثل انگور مى نشيند ( تو نازى نازَنين نازت بـِنازَم) گل اَندامُم يَخه ى وازِت بنازَم مِثِ كـَبكِ دَرى وَخ مى خِرامى قِرِ زيرِ سراندازِت بِنازَم وَخ= مخفف وَختى – وَقتى اومَد گيسو پَريشون كِرد و رَفـْتِش رو شونـَش موشِ اَفشون كِرد و رَفتِـْش تُ اُفتادَم به دامِ تارِ ذُلـْفِش مَنِ ايلون و ويلون كِرد و رَفـْتِش ايلون و ويلون = در به در بى خانمان چيشِش اِنگار شـَرابِ كـُهنه مَسّه لـَبـِش شيرين تـَر از خُرْمُى بى اَسّه دِل اَز بَرقِ نِگاهِش گـُر گِرِفته لـَبُم اَز داغ يـى ماچ داغْمه بَسّه ماچ= بوسه چه لـُطْفى داره اصلا دِل شِكِسّـَن اووَمْ وَخ زيرِ بارِ غُصّه خَسَّن بُ يـِى لـبْخَندِ شيرينى گـُلِش كـُن لـَبونى كه مِثالِ غُنْچه بَسَّن الهى نـَرْگِسِ پُر پَر بياتِش گـُلِ بُسّون پيغـَمْبَر بياتِش خُدا مى دونه قولِش قولِ قولِ چه مى شه مَن باشـَم دِلبَر بياتِش بُسّون = بوستان تِنْجه زَده شِكوفه باهاره اُى باهاره، هَمه ى جُ سَبزه زاره عطرِ باهارِ نارَنج تو شَ رُمون مى باره هَر كسى يارى داره شالُّ بِهـِشْ بـِرِسّه پيرزَنِ ما ئى دَفه تو آبرَكـَمْ بيداره سِيْلِ ئي پيرْسوكا كـُُن دُمْبال هَمْ گـُذُشْتـَن جيرجير و سَرْصِداشون شُوق و شَعَف مى ياره دامَنِ باغ و بُسّون اِنگُ آتيش گِرِفته جـَر داده بادِ بـِشكاف يَخه ى هَمه ى گـُلارِ رو دَسّ دَكْ دِرَخـْتا تِنـْجه زَده شِكوفه شاپَرَكـَم خُماره اِنگُ چيش انْـتِظاره غُنْچه كه هِى مى جُمبه ، گِمونْ كـُنـَم مى خَـنْده مَسّ و مَلـَنگِ بلبل، رو شاخه بيقـَراره پَريرو سوزِ سَرْمُ چيطُو آتيش مى بارُنْد رو پَرْچيناره بـِپُ كه دَر حالِ فـَراره تو دِلْگـُشا ىُ سَ دى ، اِرَم بُ حافظيه هَوا شِكوفه بارون زَمين بـِنـَفْشه زاره ئى كه مى بَره دِلاره نـَسيمِ سَبْزه زاره هَمو كه طـَرَبْ مى ياره بُنْگِ خوشِ هَزاره رو تـَلـْوارُو نيگا كُن به قُمْريو يَواشى مَزَنـّه چال مى سازه ، چـَنْگ و چيله مياره حاج عامو پيره پيره نـَوَد شيرينه دادِش سِى كُ دِلِشْ جَوونه ، پـِته داره مى كاره شَ ر مِثه شَ رِ شيراز اَتَم اوتوم نـَداره روزِشْ آفتابِ جـنْگه ، شـَبـِشْ پُر از ستاره بايَسْ بيريم به بُسّون،سِيْلِ گـُل و گـُلِسّون فِكْ مى كـُنـَم بـِهـِشْتـَم، ايطـُو هَوُى‌ نـَداره تو شَ رِ پاكِ شيراز ، هَمه ى دِلا باهارى عُمْرِ غـَما خـَزونه ، شالُّ گـُلا بى خاره باهار= بهار سيل= تماشا ئى= اين شِ ر= شعر سَ دى = سعدى پيرسوك= پرستو دمبال هَم گـُذُشتن= به دنبال هم مى پرند جيرجير= صداى پرستو شالُ= انشااله پيرزن ما= اينجا منظور پير زن قصه ى عمو نوروز است آبرك= تاب بُسّون= بوستان جـِرداده= پاره كرده يَخه= يقه تِنجه = جوانه بـِپُ= او را نگاه كن بنگ= صدا و آواز تلواره= طاقچه ى زير سَقف مَزَنه= به گـَمانم چال= لانه ى پرندگان چـَنگ و چيله= خُرده چوب شيرينه دادش= سن او زياد است سى كُ= نگاه كن اَتَم اوتوم = تَجَملات جنگ = دلچسب بايَس= بايد آداب و رسوم نوروز در شيراز به نام آن كه گل را رنگ و بو داد نوروز جشن ملى ايرانيان ،يادگار ارزشمندى از نياكان روشن بين و نشانه اىدرخشان از هويت ملى و فرهنگى ماست .حسن انتخاب نخستين روزبهار به عنوان نخستين روز سال در تاريخ شمسى نشانه اى از پيوند دل هابا طراوت و شادى و سرسبزى است. جشن نوروز در طول تاريخ ايران زمين فرازها ونشيب هاى فراوانى را طى كرده است. اما هم چنان ماندگار و زيبا و سبز در ذهن و زبان ايرانيان جاى دارد. در دورانى كه در آن زندگى مى كنيم(جهانى شدن) مقوله اى جدى است كه مى كوشد فرهنگ هاى ملى و خرده فرهنگ هاى جهانى را در خود مستحيل سازد و با تحميل فرهنگى يگانه كه نه بايسته است و نه شايسته ، خاطره هاى ازلى قومى را به فراموشى سپارد . و به همين دليل است كه امروز بيش از هر زمان ديگر نيازمندشناخت ،شناساندن و تقويت فرهنگ ملى و مذهبى كشورمان هستيم . فرهنگى كه در آن زاده شده ايم ، رشد كرده ايم با آن خو گرفته ايم و با يد آن را براى آيندگان به يادگار بگذاريم. در گستره ى ايران هميشه جاودان روزهايى است كه با تمام وجود به انتظارش نشسته ايم . اين روزها جاذبه و شكوه چشمگيرخود را دارند كه بزرگداشت آنها برايمان مقدس و ارزشمند است. از جمله ى اين روزها نوروز است .نوروز با زيبايى هايش ، طراوت وسرسبزى اش قشنگ ترين عيد همه ى روزگاران است .نوروز ايرانى با بهار مى آيد و همين ويژگى اش بدان اعتبارى خاص بخشيده است . با فرا رسيدن نوروز تنها طبيعت نيست كه حياتى تازهرا آغاز مى كند و چشم ها را به دنبال خود مى كشد ، بلكه انسان ها هم در اين سرزمين همراه با نوروز روحيه اى تازه يافته و با ديد و بازديدهاى خود كه از سنت هاى ديرين نوروزى است ، با تقسيم شادى هايشان با هم مى كوشند كه در بزرگداشت اين عيد ملى ، هر چه بيشتر سهيم باشند . واژه ى نوروز: نوروز واژه اى است مركب از دو جزء كه روى هم به معناى روز نوين است وبر نخستين روز از نخستين ماه سال خورشيدى ، آن گاه كه آفتاب به برج حمل انتقال مى يابد ، گذارده شود و در اصطلاح به جشن سر سال پارسى – ايرانى(روز نخستين فروردين ماه برابر با 21مارس مسيحى )كه آغاز بهاربرگزار مى شود ، گفته آيد . اصل پهلوى اين واژه نوك روچ nokrocيا نوگ روزnogroz بوده است پيدايى نوروز بيشتر تاريخ نويسان و صاحبان فرهنگ ها جمشيد پادشاه پيشدادى را پايه گذار نوروز و ساير رسم هاى نيكو دانسته اند . مسعودى مى گويد : بيشتر مردمان بر اين اعتقادند كه نوروز در روزگار او پديد آمده و در پادشاهى اش آيينى شد . اگر چه در كهن ترين كتاب ايرانى ، يعنى اوستا از نوروز نامى نيست . ليكن از جمشيد يم yima ياد شده است و به نوآورى هاى او اشاراتى رفته است . هم چنين در تاريخ الامم والملوك محمدبن جرير طبرى و ترجمه ى آن از ابوعلى بلعمى وزير آمده است: ...وعلما را بفرمود (جمشيد)كه آن روز كه من بنشستم به مظالم ، شما نزد من باشيد تا هر چه در او داد و عدل باشد ، بنماييد تا من آن كنم و آن روز كه به مظالم نشست ، روز هرمز بود از ماه فروردين پس آن روز (رسم ) كردند و بر گبران اكنون سنت گشت . جشن چهارشنبه سورى: جشن چهارشنبه سورى يكى از جشن هاى باستانى و ملى ايران است كه در گوشه و كنار اين سرزمين با تشريفات ويژه اى برگزار مى گردد . به جشن چهارشنبه سورى جشن چهارشنبه ى آخر سال هم گويند . وجه تسميه چهارشنبه سورى: سور در فارسى به معنى رنگ سرخ يا گل سرخ يا جشن است و چند معنى ديگر هم مى دهد در مورد اين جشن ، مقصود رنگ سرخ يا گل سرخ است ، اگر چه از آن مفهوم جشن هم مستفاد مى شود ، ولى علت تسميه اين شب و روز به سورى همان افروختن آتش در آن است كه در نتيجه آن راسورى يعنى سرخ رنگ و به رنگ گل سرخ نامگذارى كرده اند . چهارشنبه سورى در شيراز: شيرازيان چهارشنبه ى آخر سال را چهارشنبه سورى مى گويند و غروب سه شنبه مرسوم است كه هفت كُپه ىkope كوچك و يا سه كپه ى كوچك خار تهيه مى كنند ، آنها را آتش زده و از روى آتش مى پرند و مى گويند : زردى من از تو،سرخى تو از من .برخى از دختران شيرازى به سعديه رفته و در آب حوض ماهى آب تنى مى كنند و با جام دعا و چهل كليد آب به سر مى كنند. اين كار هم به خاطر سلامتى و هم به خاطر مهرگرمى انجام مى شود.رسم است كه دختران دم بخت در اين شب براى بخت گشايى به زيارت شاهچراغ(ع) مى رون فال گوش ايستادن : فال گوش ايستادن هم نزد زنان شيرازى مرسوم است . زنى كه بخواهد فال گوش بايستد چادر سر كرده ، نيت مى كند و در گوشه اى در كوچه مى ايستد و بر اساس گفته ى عابرين تفال مى زند . اگر گفته ها را مطابق ميلش ديد خود را به مراد رسيده مى داند. رسم است كه بعضي از زنان براى بر آوردن حاجت ، در زير منبر مسجد جامع حلوا درست مى كنند . به اين منبر، منبر مرتضى على مى گويند . آش ابودردا: بعضى معتقدند كه وسايل اوليه اين آش بايد حتما از راه گدايى تامين شود . اين آش را هم به خاطر درمان بيمارى و هم بخاطر بخت گشايى مى پزند. استاد ابراهيم شكورزاده در كتاب عقايد و رسوم مردم خراسان در باره ى آش ابودردا مى گويد :عوام الناس عموما كلمه ى ابوالدرداء را ابودردا تلفظ مى كنند و ظاهرا از جهت مشابهت يا قرابتى كه اين كلمه با كلمه ى درد فارسى دارد چنين پنداشته اند كه ابوالدرداء در دوران عمر خود هميشه عليل و مريض بوده و هرگز روى سلامتى به خود نديده است . شايد همين تصور آنان را به فكر انداخته است كه براى دفع بيمارى از خانه و شفاى بيمار خويش آشى به نام آش ابودردا بپزند و بين فقرا تقسيم كنند . اين آش روز چهار شنبه آخر صفرهم پخته مى شود. رسم است كه دختران دم بخت در شب چهارشنبه سورى ابريشم هفت رنگ به كمر بسته و صبح روز چهارشنبه كودك نابالغى را وا مى دارند . كه گره ابريشم را باز كند به اين نيت كه گره از بختشان باز شود . باز رسم است در شيراز دخترهاى بخت بسته به محل معروفى بنام خانه ى سيدابوتراب كه در داخل شهر در كوچه ى شيشه گرها واقع شده است ، مى روند و زير درخت كهنسالى كه در آن خانه وجود دارد حلوا مى پزند و بين فقرا تقسيم ميكنند و از صاحب آن خانه يعنى سيدابوتراب كه گويا سيد بزرگوارى بوده و ششصد سال قبل مى زيسته و صاحب كرامات بوده حاجت مى خواهند . در اين شب شيرازيان بوخوش (اسفند)را در آتش مى ريزندكه خانه را معطر كند . بوخوش خاصيت گندزدايى هم دارد و از گذشته هاى دور مورد توجه مردم بوده است . آجيل چهارشنبه سورى ازجمله خوردنى هايى كه شب چهارشنبه سورى ،شيرازى ها ميل مى كنند،آجيل چهارشنبه سورى است كه بدان آجيل شيرين هم مى گويند.اين آجيل مخلوط از :كشمش،نخودچى،مغزبادام،مغزگردو،انجير،مويز،توت خشك،كنجدبوداده ،شاهدانه،تخمك،گندم برشته،برنجك،قصب،خارك،وقيسى. در اين شب شيرازيان دور هم جمع شده و از ديوان حافظ فال مى گيرند كه بدان فال دوره مى گويند. نوروز در شيراز دور دوازده گانه نوروز: موش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار زان چارچه بگذرى نهنگ آيد و مار آن گاه به آب و گوسفند است حساب حمدونه و مرغ و سگ و خوك آخر كار بقر=گاو حمدونه=بوزينه از يكى دو هفته پيش از عيد نوروز شيرازيان به استقبال نوروز مى روند و به طور كلى جنب و جوشى در ميان مردم پديدار مى شود و اين درست زمانى است كه مى توان بوى بهار را در كوچه پس كوچه هاى شيراز استشمام كرد مرغ هاى نوروزى كنار رودخانه ى خشك مى توانى ببينى و اگر هم هوا خوش باشد ، سر و كله ى گربه نوروزيها هم پيدا شده است. بانوان در خانه به رفت و روب مى پردازند . شستنى ها را مى شويند ... قالى هاى خوش رنگ قشقائي را كه هر كدام باغ گلى است ، به قالى تكان ها مى دهند كه بتكانند. آن وقت شروع مى كنند به خريد وسايل مورد نياز عيد . خريد لباس نو از جمله كارهايى است كه هر شيرازى خودش را موظف به انجام آن مى داند. اگر بزرگتر خانواده هم موفق به خريد لباس نو نشود. حتما براى كودكان لباس نو را مى خرد. پختن نان شيرين و سمنى (سمنو) هم با آداب خاصى در شيراز انجام مى شود. شيرازى ها سمنو را سمنى مى گويند. در شيراز دو واژه است كه بدين شكل تلفظ مى شود . يكى سمنواست كه مى گويند سمنى و ديگرى ننو (گهواره)كه مى گويند ننى. سبز كردن سبزه از پانزده اسفند دانه هايى را كه بخواهند سبز كنند ،در آب مى ريزند . ابتدا دانه هاى مورد نظر را پاك كرده ،بعدا مشت،مشت در آب مى ريزند. مشت اول را به سلامتى امام زمان عج مى ريزند . آن گاه در هر نوبت اسم يكى از افراد خانواده را به زبان مى آورند معمولا ابتدا از بچه ها شروع مى كنند. چند روزى كه دانه ها در آب ماند جوانه مى زند . آن گاه اين دانه ها را هر جا كه خواستند از جمله پارچ ،دورى،سينى،دور كوزه ،دور كوزه قليان ،و يا دور كوزه كفترى(كبوترى)سبز مى كنند.در شيراز غير از گندم و جو،عدس،ماشك(ماش)،ترتيزك كه نوعى شاهى است ،خاكشير را هم سبز مى كنند.اين سبزه ها را در سفره مى گذارند و آنهارانگاه داشته و روز سيزده بدر كه به خارج شهر مى روند ، سبزه ها را به آب روان مى دهند. درويشان دوره گرد در اين ايام چه مى كنند؟ پيش از اين درويشان دوره گرد قبل از عيد بى كار نمى نشستند.چادر سفيدى درِ خانه ى متمكنين نصب مى كردند و اشعارى مى خواندندو تا چيزى از صاحب خانه نمى گرفتند نمى رفتند.واى بر احوال صاحب خانه اى كه عيدى به آنها نمى داد. اين جا بود كه درويش در بوقش مى دميد و در اصطلاح بوق صاحب خانه را مى زد و اين بوق صداى بدى داشت.البته كمتر صاحب خانه اى راضى مى شد كه بوقش را بزنند.كسبه شيراز از جمله شيرينى پزها،نخودبريزان،عطاران ،ميوه فروشان ، كفاشان،سبزى فروشان،خياطان،سلمانى ها و حمامى ها در اين ايام بازار گرمى دارند. در شيراز چه چيزهايى را در سفره مى گذارند: پيش از همه بايد از هفت سين نام برد. هفت سين شيرازيان عبارت است از :سبزه، سير،سركه،سمنو، سماق،سيب،سنجد.اين هفت سين خود حكمتى دارد. سبزه: انتخاب سبزه،به خاطر اين است كه با زيبائى خاص خود آغاز بهار را اعلام مى كند و بشارت خرمى و سبزى براى تمام سال مى دهد. سير: گرسنگى را دور كرده و براى هميشه سيرى را به همراه دارد. سنجد: به اين خاطر است كه نسنجيده كارى انجام ندهيم كه سبب زيان جانى و مالى شود. سركه:ترشرويى وعبوسى را دوركرده وبه جاى آن لبخند وشادى مى آورد. سيب: ميوه اى است كه سعادت و سلامتى همراه دارد. سمنى:به خاطرشادابى وتازگى مواد اوليه اش،خوراكى است مقوى و سالم. سماق:دشمنان را از بين برده و زندگى را بر آنان تلخ و ناراحت مى كند. هفت ميوه: عبارت است از ،انار،انگور،پرتقال،نارنگى،مدنى، (ليموشيرين) نارنج و سيب. ازديگرچيزهايى كه شيرازى ها درسفره مى گذارند،مى توان ازقرآن مجيدو آينه نام برد و ديگر تخم مرغ رنگى،كلوچه ومسقطى(از شيرينى هاى مخصوص شيراز) تنگى كه چند ماهى قرمزدرآن شناوراست. و شمع هاىرنگارنگ نيزاز ديگر وسايل سفره ميباشد. شمع ها را معمولا به تعداد افراد خانواده مى گيرند . هنگامى كه خواستند شمع ها را خاموش كنند ، با دو برگ نارنج شمع ها را خاموش مى كنند. هنگام تحويل سال همه ى افراد خانواده دور سفره نوروزى مى نشينند و بزرگتر خانواده دعاى تحويل سال نو را مى خواند: يا مقلب القلوب ووالابصار يا مدبراليل والنهار يا محول الحول و الاحوال حول حالنا الى احسن الحال چون سال تحويل شد ،افراد خانواده سال نو را به هم تبريك مى گويند.دست بزرگ خانواده را بوسيده و از وى عيدى مى گيرند. باورهاى مردم شيراز در باره نوروز: 1.هنگام تحويل سال حتما بايستى در خانه شير روى آتش داشته باشند . بعضى هم شيربرنج درست مى كنند كه درروستاها بدان آش شيرمى گويند. 2.هنگام تحويل سال همه لباس نو مى پوشند ،به اصطلاح بايد طوق نو به گردن داشته باشند. 3.هنگام تحويل سال سكه اى در دست مى گيرند كه تا پايان سال دستشان بى پول نشود. 4.هنگام تحويل سال بعضى از زنان شيرازى به سعديه مى روند و در آب حوض ماهى آب تنى مى كنند . عين همين مراسم در شب چهارشنبه سورى هم در شيراز انجام مى شود. 5.در حالى كه هنگام تحويل سال همه سعى دارند در خانه باشند ،كسانى هستند كه در اين موقع به زيارت حضرت احمد بن موسى شاه چراغ (ع) مى روند و دعاى تحويل سال را در آن جا مى خوانند. 6.صبح عيد چهار گوشه خانه را كوبيده،مى گويند :هر چه بدر سرش به سنگ. 7.هر كس گل درخت گل اشرفى را بچيند و سال ديگر زير همان درخت بريزد به مرادش مى رسد. 8.صبح عيد بعضى ها به گورستان مى روند و ضمن خواندن فاتحه بر سر قبر عزيزانشان به مستحقين نيز صدقه مى دهند. 9.عيدى دادن و عيدى گرفتن نزد شيرازيان مرسوم است. مخصوصاجوانانى كه نامزد دارند.شب عيد براى نامزدشان عيدى مى فرستند.كسانى كه دخترشان را به خانه بخت فرستاده اند،عيد اول براى انها (عروس وداماد)عيدى مى فرستند.معمولا عيدى ها را در چند طبق گذاشته و طبق كشان ،طى مراسمى به خانه داماد مى برند.از جمله چيزهايى كه همراه اين عيدى است،يكى سبزه و يكى مرغى سفيد مى باشد كه معمولا مرغ را حتما رنگ مى كنند. 10.بعد از تحويل سال شيرازيان به ديد و بازديد هم مى روند،اين كار رااول از بزرگترها شروع مى كنند.بعد نوبت به بقيه مى رسد. 11.اگر عيد نوروز مصا د ف با عزادارى شد،شيرازى ها عيد نمى گيرند.هم چنين خانواده هايى كه عزادار باشند عيد نمى گيرند و رسم است كه صبح عيد تمام افراد خانواده به ديدن خانواده عزادار مى روند و به انهاسر سلامتى مى دهند. معمولا در اين مجلس از شيرينى خبرى نيست و از مهمانان تنها با چاى و شربت ودر سالهاى اخيربا (پرتقال ،نارنگى،سيب) پذيرايى مى كنند. 12.پيش از اين در شيراز قبل از عيد حجامت مى كردندو معتقد بودند كه سال نو، بايد خون نو در بدن داشت. روايت شيرازى قصه عمو نوروز يكى بود يكى نبود، جَلز خداى ما هميشگى نبود هر كه بنده خدان بگه يا خدا يا خدا در زمان هاى گذشته دور، دور مردى بود به نام عمو نوروز كه سالى يك مرتبه روز اول بهار به طرف شهر راه مى افتاد و به خونه پيرزن كه يار جونى،جونيش بود، مى رفت. پيرزن خونه كوچكى داشت كه زير گل بود.پيرزن جونش بود و عمو نوروز.براى عمو نوروز مى مرد.پيرزن روز اول بهار افتاب نزده بلند مى شد،رختخوابش را جمع مى كرد،حياط خانه را مثِ كف دست،پاك جارو مى كرد. ان وقت دست و رويش را مى شست،خودش را يك قلم نه صد قلم ارايش مى كرد،دست و پاى كپلش را حنا مى بست،لباسهاى نوش را كه كنج يخدون قايم كرده بودكه نو بمونه،مى اورد،مى پوشيد.قيلونش(قليانش)را چاق مى كرد،مى نشست كنار آتيش مثِ يه خانوم قيلون مى كشيد وآرام، آرام بوخوش (اسفند) تو آتيش مى ريخت.پيرزن سفره عيد را هم انداخته بود و همان طور كه مى دونيد هفت سين راهم در سفره جا داده بود.تخم مرغ رنگى،شمع و آينه،هفت ميوه،تنگى كه چند ماهى قرمز توش شنا مى كردند را هم فراموش نكرده بود.پيرزن هر چه به انتظار نشست، از عمو نوروز خبرى نشد كه نشد.كم كم داشت كسل و خسته مى شد. بدتر از همه خوابش هم گرفته بود.پيرزن براىاينكه خوابش نبره،بلند شد رفت نشست تو آبرك(abrak )(تاب) و با خودش گفت:اى بار بايد حتما عمو نوروز را ببينيم، اگر امسال هم نبينمش دق مرگ مى شم.پيرزن كمى كه آبرك خورد،خوابش برد.همان موقع بود كه عمو نوروز خسته و كوفته عصا زنون وارد خونه شد.وقتى ديد پيرزن خوابه،يه گل هميشه بهارى از باغچه چيد روى سينه پيرزن گذاشت. قليون را پيش كشيد،پكى به قليون زد،از ظرف كلوچه و مسقطى هم كمى خورد .بعد امد جلو يواش لپ هاى پيرزن را بوسيد و از خونه بيرون رفت.آفتاب همه جا پك و پهن شده بودكه پيرزن از خواب بلند شد،ديد كه سفره دست خورده و قليون را هم كشيده اند. فهميد كه اى داد و بيداد عمو نوروز به خونش اومده،اما چون خوابيده بوده،نخواسته بيدارش كند. پيرزن را ميگى ناراحت شد، زد زير گريه.حالا گريه نكن ،كى بكن!و اينطور با خودش گفت: اهمنم رفت و بهمنم رفت دل به كى كنم خش (خوش) بته خـارى وردارم دنيا را زنـم تـش(اتش) مى گويند اگر بته خار در دريا بيفتد،آن سال باران فراوانى خواهد آمد واگر در خشكى بيفتد آن سال خشكسالى خواهد شد.بعضى هم مى گويند اگر پيرزن و عمو نوروز يكديگر را ببينند،دنيا آخر مى شود. قصه ما تموم شد خاك به سر حموم شد از كتاب نوروز در فارس ابوالقاسم فقيرى سيزه به دَر چه آفْتابِ جـِنگى شـُده،نِگا بـُكـُن آسَمونه شِكوفه زارِ هَمّه جُ دَشـْت و دَمَن گـُلِسّونه داريم مى ريم سيزه به دَر،به دَشت و تو كوه و كـَمَر شادى و شور و وِلْوِله امرو تو باغ و بُسّونه سيزّه به دَر خوب روزيه پير و جَوون نـَمى شْـناسه آبى بى وَخْ كِلْ مى زَنه خونه ى غَمه مى تـُمْبونه گـُلـْدوسى دَسّـَك‌مى زَنه ، بيريز پـِلِنْـگـَكْ مى زَنه كاكاشْ بُ رِنـْگِ بيدگونى نِگا چه جور مى چـَرْخونه حاج عامو پُشْتـَكْ مى زَنه ، مى خواد بـِرِ تو آفـْتابه او با شامورْتى بازياش هَمَره داره مى خـَنْـدونه گـُلْـپـَرى و لـُپُىْ گـُليشْ، بُ او لـَبـُى غـُنْچه گـُليشْ بُ شافـْتـَك و دَسّـَك و هُو خودِشه ريپـَس مى جُمْبونه نـَنه ى عَليلِ مَشْ كـَرَم ، بُ ئى كه پاهاش كِرْده وَرَم از رو لـَج و چيش هَم چيشى پـُشـُده داره مى تِنْگونه پَ لو تـَنه ى صِنُوبَرو ، بُرو تو نـَخِ او دُخـْتـَرو سَبْزه گِرِنْ مى زَنه آمو، چـِقـَد خوشالُ و خـَنْدونه هيكـّى ديگـُو نِگاشْ بـُكـُنْ رَفـْته دارِ گـُل مى چينه تو دَسُُِ بادِ بازيگوش مواشه هـِى مى يُوشونه پَ لو شاخـِه ى پُر اَز گـُلو مَسّ و مَلـَنگِ بُلبُلو دِلْ بيقـَرارِ جـُفـْتِشِ چى جورى آواز مى خونه باهار بُ ياس و نـَسْـتـَرَن ، مِهر و وَفام گـُل مى كـُنه دِلـُى اَهالى شَ رُمون خـُدا بـِخواد مـِهْرَبونه جـِنگ = دِلچَسب گـُلدوسى = خواهَر شوهَر بزرگ ريپَس = پى در پى پـِلِنگـَك = بِشكـَن شافْتـَك = سوت گِرِن = گِره پ‌َلو = پَهلو ش‌َ ر = شـَهر بيدْگونى = از رديفهاى آواز محلى شيرازى مى خوات بـِره تو آفتابه = كنايه از شعر و واسونكى شامورتى بازى = شعبده بازى مى يُوشونه = مى افشاند مى تـُمبونه = خراب مى كند
+ نوشته شده در جمعه بیست و نهم بهمن 1389ساعت 23:58 توسط غلامعلي خوشبخت \|

	شيراز را بهتر بشناسيم (2)
بنام خدا دروازه قرآن بنای اصلی دروازه قرآن مربوط به حدود قرن پنجم و ششم هجری است كه به فرمان عضدالدوله ديلمي از سنگ و ساروج ساخته شده بود اين بنا به وسيله ی كريم خان مرمت گرديد وی دردوسوی دروازه اتاق هایی برای پاسگاه و راهداری ايجاد نموده و آب انباری در كنار آن ساخت كه از آب ركن آباد پر می شد در سال ۱۳۱۵ ه.ش در جريان توسعه ی راهها اين دروازه تخريب گرديد و بعدها به دليل نبود دروازه و نگرانی مردم شيراز در سال ۱۳۲۷ه.ش به كوشش محمد حسين ايگار (اعتماد و التجار) دروازه ی فعلی كمی بالاتر از دروازه ی قبلی ساخته شد و قرآنی در بالای آن قرار گرفت و به دروازه قرآن مشهور گرديد.بنا به وصيت اعتماد والتجاراتاق كوچك سمت چپ دروازه كه به دره ی كنار تنگ مشرف بود به محل آرامگاه او اختصاص يافت. در پيشانی نمای دروازه قرآن كه با كاشی هفت رنگ ساخته شده آياتی ازكلام الله مجيد نوشته شده است.آخرين قرآنی كه در بالای دروازه قرارداشت ومعروف به قرآن هفده من بود درحال حاضر درموزه ی پارس نگهداری می شود . اين قرآن به خط ثلث عالی به دست خوشنويس آن زمان سلطان ابراهيم فرزند شاهرخ تيموری نگاشته شده است . امروز دروازه قرآن به سبب يگانه بودن درسراسر ايران بارز ترين و چشمگير ترين بنای شيراز است. از كتاب شيراز ميراث جاودان واژه های شيرازی آبجی = خواهر آقدُی = آقادائی خانم دوسی = مادربزرگ گلدوسی = خواهرشوهرِشوهردار باهاردوسی = خواهرشوهركوچكتر غنچه دوسی = خواهر شوهر شوهر نكرده خاله قزی = دختر خاله داچی = برادر بزرگ دُی خاتونی = زن دائی زنامو = زن عمو زن دُی = زن دائی عام خاتونی = زن عمو عامو = عمو عمهّ قزی = دخترعمّه عَزی-عزيزی = خواهربزرگتر ياخاله جی جی باجی = خواهر خوانده يا دوست جون جونی مَنِ رُو می چـِرزونه می شه شازدِی پريا مــرَبونی سَرِش نـَشه؟ از تـَمَنّوی ئی نيگام يـِی كـَمی باوَرِش نـَشه؟ به چيشاش ميل می كِشه مواشه افشون می كـُنه گلِ آرِزوم تو دَسّ غصّه پَرپَرش نـَشه یُ قايـِم قومَك می شه یُ تاتی تاتی می گـْروزه هَم جورهَم جوردِل صاف و ساده مَنتـَرش نـَشه پَريشـَب به رَسمِ خواسگاری رَفتيم خونـَشون كه اگه رَقيب بـِره حولـَكی هَمسَرش نـَشه مِثه مير غـَضب باباش چيش قُرونه بـِهمِ می داد هِی خدا خدا می كِردَم بُ كاكام جَرِش نـَشه زير مـَـتاب مَن و دِل بُ غصّه انجمَن داريم حِيفِ كه يی غـَزَليم نـَصيبِ دَفتـَرش نـَشه هَمَشـَم اشكِ رَديف و قافيه ی شِـر چيشام می شه از ايهَمّه شـِـر دوبيتی از بَرش نـَشه؟ دِلِ دَربـِدَر شدَم شـَبا تُ صب اَلوی می گه تيليس عـَرَق می شه نـَكنه كه بـِيتـَرش نـَشه نـَنه جون تو آسونه نـَذر می كنه كارم بـِشه تو سينـَم دل ريسَكه نـَكنه كه آخِرش نـَشه می شه سيداج غـَريب يی دَفه مــُـجـِز بكنه كه مَنه نـَچرزونه مـِــرَبونی سَرش بـِشه غلامعلی خوشبخت معنی لغات شيرازی می چرزونه = می سوزونه قايم قومك = پنهان شدن تاتی تاتی = يواش راه رفتن (راه رفتن كودك) می گروزه = فرار می كنه چيش قرونه = غضب جر = دعوا در به در = بی خانمان الوی = هذيان تيليس عرق = خيس عرق شاباجی = خواهر بزرگتر دل ريسك = دل شوره سيداج غريب = سيد تاج الدين غريب يكی از عرفای قديم شيراز كه مقبره آن در دروازه كازرون مي باشد ئی راه و رَسمِ راس راسی تُ گـُفتـَمِش. ياسَمَنی دُختـَرِ خوارِ مَش قاسی ؟ گـُف خودمَم خانـُم دوسی چيجوری مارِ می شناسی قـُربونه هوش و ذِهنِتون بَله مَنـَم ياسَمَنـَم آمْ بَروبَچْ مُدَّتيه حال می كـُنـَن بـِگـَن ياسی گـُلدوسی بايَس می ديديش چه دَكـْپُزی چه اَطفاری سُپـِش گـُل اِنداخته قـَشـَنگ اِـنگو گـُلوی لـَلـَبّـاسی لـَبـِش گـُلی، نِگاش آتيش، زُلفِ شِلاله يـِی بَری اُوَخ بُ اُرسی قـُندُرِی ، پيرَن حَريرِ اَطلـَسی رَنگِ چيشِش بُ مُجگونِش گِمون كـُنـَم قـُلـّابیِ بود ساعَت و دسْبَندِ طِلا، يـِی گـَلوبَندِ اَلماسی نـَگـُفتـَمِت یُ گـُفتـَمِت اونجو او شـَب مـِـمونی بود آمْ بـِگـَمِت چه مـِـمونی مَــفِلِ دانس و رقاصی يـِی سِری مَردا بُ زَنا جاشون عَوَض دو گـَز شـُده گـُروهی مردَن یُ زَنـَن چه شِقـّيَن نمی شناسی مُد شـُدِ جُی سَلام عَلِيك هَمديگـَرِ ماچ می كـُنـَن رو مَن سيا اَی بيبينی عِينِ كاسه ی ماس می تاسی هيكـّی سيگاری بارمی زَد هيكـّی كِنارِ قـُلقـُلی هيكـِّيشونـَم بُ دوربينِش مَشغولِ عَكس و عَكاسّی ديدَم كه پـِچ پِـچ می كـُنَن ، يـِی چی رِ هِی می تِركونـَن واز و وِلِنگ تُ بُنگِ صُب قِر می دادَن بُ رَقـّاصی دِلـُم گِرِفته گـُلدوسی كاشكی می شُد زار بـِزَنـَم يادِ قـَديم و چارقـَد و چاخچور و رَختِ كـَرباسی او دُختـَروی كه مِثلِ دُر ظـَف تو دِلِ صَدَف بودَن وُی چه چيا بـِهـِم بيگين ئی راه و رَسمِ راس راسی؟ تُ گـُفتـَمِش كه حِيفِته آمْْ ئی كارا قـََباحَته گـُف بُرو خِيلی اُمّـُلی پيرزَنِ خِنگِ وَسواسی غلامعلی خوشبخت معنی لغات شيرازی مَش قاسی = مشهدی قاسم خانم دوسی = مادربزرگ ذــنتون = ذهنتون آمْ = امّا گل دوسی = خواهر شوهر بزرگ بايس = بايد دَكپُز = هيات و ظاهر و ريخت اطفار = ادا لُپ = گونه بغل صورت للباسی = لاله عباسی اوَخ = آنوقت اُرسی = كفش قـُندُره = پاشنه كفش مُجگون = مژه بُ = با مِــمونی = ميهمانی عَوَض دوگـَز = تعويض و جا بجا شِق = تيپ و قيافه جُی = به جای ماچ = بوس می تاسی = رنگت می پرد هيكی = يكی سيگاری بار می زد = سيگارراباحشيش پر می كرد قـُلقـُلی = وسيله ئی مثل قليان برای مصرف ترياك يی چی رِ هِی می تِركونـَن = كنايه از كسانی كه قرص اِكس مصرَف میكنند واز وولنگ = اينجا به معنی بی حجاب بـُنگ صب = صبح زود چارقد = مخفف چادر قد می باشد كه آنرا دورسرمی پيچند وسر و گردن را میپوشاند- روسری – مقنعه- شال چاخچور= چادر چاقچور جامه ی زنان آنگاه كه از خانه بيرون میرفتند میپوشيدند مركب از شلوار فراخ دو پارچه ی به هم پيوسته كه از كمر تا نوك انگشتان پا را می پوشيد و چادری چون عبايی فراخ سرتا پای ايشان را می پوشيد رخت = لباس كرباس = در اينجا به معنی پارچه ی ارزان قيمت
+ نوشته شده در جمعه ششم آذر 1388ساعت 17:25 توسط غلامعلي خوشبخت \|

	شیراز را بیشتر بشناسیم(1)
بنام خدا باغ دلگشا باغ دلگشا در(خيابان بوستان) ونزديكى آرامگاه سعدى قراردارد. اين باغ با ۳۰۰ متر طول و۲۵۰مترعرض،نارنجستانى است نيكو كه داراى زيبـايى ويـژه اى اسـت.آب زلال (حـوض ماهى) سعدى از جـوى هاى پـر پـيچ آن مـيگذرد و بـا عـبور از حوض ها وآب نماها، منظره اى بهشت گونه را پديد آورده است . ساختمان (عمارت) باغ عمارت باغ در ميانه ى آن به سبكى زيبا وشايسته ساخته شده است. درجلوعمارت،خيابان ونهر آب زيبايى تا در جنوبى باغ كشيده شده است.اين عمارت ازجمله ساختمان هاى كاملا بى همتاى شيرازاست كه طرح آن از(كاخ ساسانى بيشاپوركازرون)گرفته شده است.ايوان دو ستونى عمارت برزيبايى آن افزوده است.اين عمارت ، سه طبقه است ؛ طبقه ى هم كف يك هشتى وسيع است كه چهار شاه نشين در اطراف آن وجود دارد . در ميانه ى اين شاه نشين ، حوض هشت ضلعى از سنگ ساخته شده كه با عبورآب به فواره ى ميانى آن، منظره اى رويايى به وجود آورده است . در طبقه ى دوم ، تالار بزرگى ساخته شـده است ؛ ايـن تالار با پنجره هاى چوبى و مشبك بر حوض جلوى ساختمان ونماى جلوى باغ ديد دارد. سقف اصلى ساختمان،گنبد مانند است و هواكش و نورگيرىدر ميان دارد. تاريخچه ى باغ دلگشا تـاريخ ايـن بـاغ بـه پـيش از اسلام بـر مـى گـردد؛چرا كه آب كاريز كهن سال سعدى آن را آبيارى مى كرده و كوه فهـندژ (قلعه ىبندر) كه داراى سكنه بوده است برآن مشرف است.اين باغ همواره مورد تـوجه فـرمـان روايـان فـارس بـوده ودر روزگار قـاجـاريـه به سال ۱۲۶۶ه.ق (حاج ميرزا على اكبر قوام الملك)آن را بهسازى كرده و ساختمان كنونى آن را ساخته است.سپس پسر او(صاحب ديوان) آن را به سبك نيكو نگهدارى كرده و درخت كاشته است.آخرين وارث بـاغ دخـترقـوام الـمـلك ( خـانـم خـورشـيد كلاه قوامى ) معروف به (لقاءالدوله) بوده كه با خانواده اش درآن زندگى مى كرده است.در سال ۱۳۴۸خورشيدى شهردارى شيراز آن را خريدارى كرد و از آن زمان تا كنون به عنوان تفرج گاهى زيبا مـورد استفاده همگان قرار مى گيرد.آب و هواى اين باغ بسيار با صفـاست. هر ساله در ارديبهشت ماه،عطر بهار نارنج فضاى آن را بهشت گونه مى كند. روزهاى تعطيل مردم شيراز در زيردرختان پر شاخ و برگ ودر كنار جويبار هاى پر آب آن به گردش وتفريح مى پردازند. از كتاب شيراز بهشت ايران اصطلاحات شيرازى ۱ـ آب از چَك و چيلِش راه افتاده بود. بى نهايت شيفته ى فلان چيز شده بود. ۲ـ پياله ى اول و بد مَسّى؟ بى ظرفيتى را ميرساند.(مَسّى:مستى) ۳- تـُرُشباله باِسُـّم ميگِه بُرو نُه سولاخى. صافى داراى صدها سوراخ است و كفگير را كه ۹- ۶ سوراخ دارد سرزنش مى كند.اشاره به عيب جويى از كسى كه صالح تر و موجه تر است دارد. ۴ـ خانم دوسى بده يـِى بوسى. بچه ها براى شوخى به مادر بزرگ مى گفتند. ۵ـ ديگ به ديگ ميگه روتْ سيانْ . كسى كه خود داراى عيبى است وبراى همان صفت(يا كمتر از آن) ديگرىرا سرزنش مى كند. واژه هاى شيرازى: ۱ـ آب لـَمبو: ميوه ى لهيده و پر آب(انار) ۲ـ بابْقلى : چشم كور از حدقه درآمده. ۳ـ پاتِمَرگ : برخيز(با توهين) ۴ـ تپ و توله : كنايه از بچه هاى زياد است. ۵ـ جِز بزنى : نفرينى است.جگرت بسوزد. ۶ـ چَگـُر : سبزه و با نمك- تو دل برو. ۷ـ چلم بازى(كارى) : كثافت كارى. ۸ـ خَزوك : سوسك ۹ـ دَدِ سيا : دختر بسيار سياه پوست وسياه چرده. ۱۰ـ زارَنجه : نا خوش احوال،بچه ى بد آرام.
+ نوشته شده در جمعه دوم مرداد 1388ساعت 17:19 توسط غلامعلي خوشبخت \|

	ئى كارا بَرِى تو زِشته
ئى كارا بَرِى تو زِشته دوتْ چيشوى سياش بَس كه دُرُشته اَز اَـــلِ مَحَل كُلـّى رِ كُشته توفير نـَداره جَوون یُ پيرَن ريختـَن پيشِ پاش پُشته رو پُشته تـَش بَرق نِگاش آتيش مي باره كِنجه ى دِلـُمه كِرده بـِرِشته توفير می كـُنه بُ اـهلِ عالَم گاسَم پَرىِ اَـهـلِ بـِهشته تازه پـِنجـِرام می رَن تو بَــرش آروم میگـَنـُم اومَد فِرِشته گـَردَن می كِشـَن گـُلوی تو گـُلدون پـِچ پـِچ می كـُنـَن چه پاك پـِلِشته عَقلـُم مى گـَتُم نـَكُ ئى كارارِ اِى وُى ئى كارا واسِى تو زشته كاشكى پيدو بود تو بَخت و طالـَم نـَقلِش چه چيا اونجو نوشته وَخ كُروركُرور هَمّـَه رِ كشته چـِرُ نـَپَِس به ما نـَظـَر نـَدوشته مِى ما كاكُ ياريار نـَمى خونديم چـِرُ شازده نـَپَس مارِ نـَكُشته دِل خودِش كه اُسّـُُى ئى كارا هَس گـُف نـَكُشتـًَتِد مَنظورى دوشته غلامعلى خوشبخت كلّى= خيلى اـــل= اهل توفير= فرق تش برق= رعدوبرق برشته = سوخته سلب = سرو هس = هست گاسم = به گمانم سيل = تماشا موش = موهايش انگو = مانند واسى = براى يى وخ = يك وقت كروركرور= زيادزياد مِى ياريارنمى خونه= زمانى به كارمى رود كه چيزی را كم ارزش جلوه دهند پاك پلشت=پاك وتميز اُسو = استاد
+ نوشته شده در جمعه نوزدهم تیر 1388ساعت 21:1 توسط غلامعلي خوشبخت \|

	سَلام كاكُ
سَلام كاكُ سَلام كاكُ بى يو تُ بيريم به بوسَون می خوام بَرَت شِـــر بوخونَم فَراوون غَم تو دِلُتْ اَگَر كه داغمه بَّسه گوشه ی دِلِت نِشِسّه دَسّه دَسّه مَن نَمی گَم اِلِش كُن و بِلِش كُن جونِ كاكُ بيريز بيرون وِلِش كُن نيگا بَرَت عِشق و اميد اُوُردَم خَرمَنی اَز گُلُی سَفيد اُوُردَم غلامعلی خوشبخت * بوسّون = بوستان * داغمه = اثر داغ روی پوست بدن
+ نوشته شده در پنجشنبه چهاردهم خرداد 1388ساعت 15:42 توسط غلامعلي خوشبخت \|

	دل نشكندن
اَى بُ تيركمون شيشه ى شُكنديم وَخْ كوچيك بوديم ؛ شيطونى كرديم هر روز گولوپُى تو پس كوچارِ فك نكن كه عمداً می تَكُنديم يِى عالَمى دُشْ بازى تو ننّى وَخ توش جِغيديم اورَم پُـكُنديم زمبور رو تلكدون مى گرفتيم نخ به پاش مى بسّيم مى پرُنديم جُى دوچرخه يِى تُرتُرى دُشتيم جِيلون مى داديم وَخ مى ترُنديم كِيفُمون بُ يِى دُ زارى كوك بود دُشتيمش، دِلـِى دِلـِى مى خونديم بازيگوش بوديم يهو بُ توپّه مردنگى و گلدون مى شُكُنديم آمو بِيْذُ بگـــَـمت تُ به امروز ما شكر خدا دل نشُكُنديم! غلامعلی خوشبخت * وَخ : وقتی * اَى : اگر گولوپ : لامپ ننّى : ننو ( وسيله اى شبيه گهواره كه با دو بند به دو طرف اتاق بسته مى شد.) * جِغيدن : جهيدن * اورَم : آن را هم * تَلَكْدون :در اين جا محل ريختن زباله * تُرتُرى : حلقه ى فلزى اساب بازى كه كودكان آن را به وسيله ى يك مفتول روى زمين مى راندند. * جِيلون : اصل آن جَوَلان بوده است .اما در فرهنگ عامه ى شيراز وقتى بچه اى بسيار در محوطه اى بدود يا شيطنت كند مى گويند جيلون مى دهد. * كِيف كوك بودن : رضايت بسيار داشتن * دُ زارى : دو ريالى * دِلـِى دِلـِى خواندن : براىخود ترانه خواندن.زيرلب خواندن آواز از سر رضايت. توپّه : توپ مَردَنگى : حباب شيشه اى كه روى شمع می گذاشتند تا باد آن را خاموش نكند . * آمو : امّا * بِيْذُ : بگذار . اجازه بده.
+ نوشته شده در چهارشنبه سیزدهم خرداد 1388ساعت 21:1 توسط غلامعلي خوشبخت \|